گزیده ها

«غم و شادی»

آدمی را برای شادی و غم ساخته اند
و هنگامی که این راز را به درستی دریابیم
از پهنهٔ گیتی به سلامت گذار خواهیم کرد.
غم و شادی چون تار و پود با ظرافت به هم بافته شده اند

«چنانکه می‌نمایی هستی؟»

اگرچه هر چه رو نمودی آنچنان بودی، پیغامبر با آنچنان نظر تیز منّوِر و منوَّر فریاد نکردی که: اَرِنی الاَشیاءَ کَما هِیَ. خوب می‌نمایی و در حقیقت آن زشت است؛ زشت می‌نمایی و در حقیقت آن نغز است. پس به ما هر چیز را چنان نما که هست، تا در دام نیفتیم و پیوسته گمراه نباشیم.
فیه ما فیه
□ اَرِنی الاَشیاء ....: حدیثی است منسوب به پیامبر اکرم بدین مضمون که "خدایا اشیاء را به من بنمای چنان که در حقیقت هستند."
مولانا افزون بر فیه ما فیه در مثنوی نیز این مضمون را از رسول اکرم آورده است؛

«یاد دوست»

به ولای تو که گر بنده خویشم خوانی
از سر خواجگی کون و مکان برخیزم
حافظ
به دوستی تو سوگند که اگر مرا به بندگی بپذیری و بنده خویش خوانی، چنان احساس پادشاهی و دولت و مکنت به من دست می دهد که سلطانی کون و مکان و پادشاهی زمین و آسمان را به هیچ خواهم شمرد.

«فریب بزرگ»

از فریب‌های بزرگ جهان
و از مغالطات رایج مردمان
یکی این است که لفظی در میان آورند
و از آن معنی دیگری اراده کنند چنانکه:

«رنگین کمان»

امروز،
سلسله‌ای از رگبارها
و زنجیره‌ای از رعدها و برقها
در آسمان پدید آمدند

«هفت شهر عشق و هفت خان رستم»

در ادبیات حماسی که پیوند نزدیک با عرفان دارد و روشنترین وجه اشتراک آن دو مبارزه دائمی انسان با دیو است، باز حکایت هفت شهر، یا هفت منزل عشق، را در صورت هفت خان(به معنی هفت خانه) می‌بینیم. در شاهنامه، رستم (رمز دل) هنگامی که می‌بیند شاه کیکاووس (رمز نفس ناطقه آدمی) با یارانش (قوای مختلف انسانی) همه به دست دیو سفید (رمز نفس امّاره) اسیر افتاده و نابینا شده اند، به راه می‌افتد و در هفت مرحله با جادوگران و دیوان و ددان، یعنی لشکریان نفس، از شهوت و غضب، مبارزه می‌کند و در پایان با کشتن دیو سفید و چکاندن چند قطره از خونِ جگر دیو در چشم کیکاووس و یارانش آنها را بینا می‌کند و نجات می‌دهد. مولانا مکرر رستم را پهلوان راه عشق خوانده و در کنار شیر خدا نهاده است.
زین همرهان سست عناصر دلم گرفت
شیر خدا و رستم دستانم آرزوست
مولانا

«پیروزی یک بر هزار»

شب هزار جفت چشم دارد
و روز بیش از یک چشم ندارد
با اینهمه جهان درخشان
تمامی نورش را از کف می دهد